intestazione
Home page

Blog

15 ottobre 2016
A. De Salvo

Calendario gregoriano - Gregoria kalendaro



Interessante articolo di A. De Salvo:

Il 15 ottobre è una data speciale, perché il 15 ottobre del 1582 entrò in vigore il nuovo calendario elaborato per incarico di Papa Gregorio XIII, e per questo chiamato “gregoriano”, in sostituzione di quello promulgato da Giulio Cesare nel 46 a. C, e per questo chiamato “giuliano”:
https://it.wikipedia.org/wiki/Calendario_gregoriano
https://eo.wikipedia.org/wiki/Gregoria_kalendaro
Per recuperare il ritardo di 10 giorni accumulato nei secoli rispetto al ciclo solare, furono soppressi i giorni dal 5 al 14 ottobre 1582, sicché dopo il 4 si saltò direttamente al 15.
Poiché la riforma era stata proposta da un Papa, in un primo tempo il calendario gregoriano fu accettato soltanto da alcuni Paesi cattolici (Italia, Francia, Spagna, Portogallo, Polonia–Lituania, parte cattolica dell’attuale Belgio e dei Paesi Bassi); seguirono poco dopo Baviera, Austria, Boemia, Moravia, i cantoni cattolici della Svizzera, Ungheria e Transilvania.
Gli Stati luterani, calvinisti ed anglicani si uniformarono solo più tardi; ad esempio, la Prussia nel 1610, la Danimarca, la Norvegia e le regioni protestanti di Germania, Paesi Bassi e Svizzera, nel 1700; l’Inghilterra e le sue colonie (tra cui gli attuali USA) nel 1752; Svezia e Finlandia nel 1753; il Giappone nel 1873; la Cina nel 1911; l’Albania nel 1912; la Bulgaria nel 1916; la Russia (Unione Sovietica) e l’Estonia nel 1918; la Romania e la Serbia nel 1919; la Grecia nel 1923; la Turchia nel 1926; l’Egitto nel 1928.
Singolare la posizione dell’Unione Sovietica nata dalla rivoluzione cosiddetta “di ottobre”, che in realtà avvenne il 7 novembre secondo il calendario gregoriano:
https://it.wikipedia.org/wiki/Rivoluzione_d'Ottobre
https://eo.wikipedia.org/wiki/Oktobra_Revolucio
nel 1923, il nuovo regime decise di modificare la formula di calcolo, introducendo il “calendario rivoluzionario sovietico”. Evidentemente, il regime pensava di vivere a lungo, visto che la prima differenza rispetto al calendario gregoriano “puro” si sarebbe avuta soltanto… nel 2800 (è chiaro l’intento meramente dimostrativo della riforma sovietica; e d’altronde già nel 1940 il calendario “sovietico” fu realisticamente abbandonato).
In ambito religioso, le Chiese ortodosse russa, serba e di Gerusalemme continuano a seguire il calendario giuliano (da questo nasce l'attuale differenza di 13 giorni tra le festività religiose ortodosse e quelle delle altre confessioni cristiane).
Anche l’Esperanto è stato interessato dai ritardi nell’adozione generalizzata del calendario gregoriano: basti pensare alla data di nascita della nuova lingua, che è normalmente indicata come 26 luglio 1887, data di pubblicazione del “Primo libro”; però, poiché il libro fu pubblicato a Varsavia, che all’epoca faceva parte dell’Impero russo, la data “russa” locale era un’altra, il 14 luglio 1887:
https://eo.wikipedia.org/wiki/Unua_Libro
https://it.wikipedia.org/wiki/Unua_libro

Antonio De Salvo

--ooOoo--


Interesa artikolo de A. De Salvo:

La 15-a de oktobro estas speciala dato, ĉar la 15-an de oktobro 1582 ekvalidis la nova kalendaro prilaborita laŭ komisio de Papo Gregorio la 13-a, kaj tial nomata “gregoria”, anstataŭe de tiu promulgita de Julio Cezaro en 46 a. K., kaj tial nomata “julia”:
https://it.wikipedia.org/wiki/Calendario_gregoriano
https://eo.wikipedia.org/wiki/Gregoria_kalendaro
Por regajni la malfruon de 10 tagoj akumulita tra la jarcentoj kompare kun la suna ciklo, estis forigitaj la tagoj de la 5-a ĝis la 14-a de oktobro 1582, kaj do post la 4-a oni saltis senpere al la 15-a.
Ĉar la reformo estis proponita de Papo, unuamomente la gregoria kalendaro estis akceptita nur de kelkaj katolikaj Landoj (Italio, Francio, Hispanio, Portugalio, Pollando-Litovio, katolika parto de nunaj Belgio kaj Nederlando); post nemulte sekvis Bavario, Aŭstrio, Bohemio, Moravio, la katolikaj kantonoj de Svislando, Hungario kaj Transilvanio.
La luteranaj, kalvinanaj kaj anglikanaj Ŝtatoj, kaj tiuj nekristanaj, konformiĝis nur pli malfrue; ekzemple, Prusio en 1610, Danlando, Norvegio kaj la protestantaj regionoj de Germanio, Nederlando kaj Svislando, en 1700; Anglio kaj ĝiaj kolonioj (inter kiuj la nuna Usono) en 1752; Svedio kaj Finnlando en 1753; Japanio en 1873; Ĉinio en 1911; Albanio en 1912; Bulgario en 1916; Rusio (Soveta Unio) kaj Estonio en 1918; Rumanio kaj Serbio en 1919; Greklando en 1923; Turkio en 1926; Egiptio en 1928.
Kurioza la pozicio de Soveta Unio, naskiĝinta el la tiel dirita “oktobra revolucio”, kiu reale okazis la 7-an de novembro laŭ la gregoria kalendaro:
https://it.wikipedia.org/wiki/Rivoluzione_d'Ottobre
https://eo.wikipedia.org/wiki/Oktobra_Revolucio
en 1923, la nova reĝimo decidis modifi la formulon de la kalkulo, enkondukante la “sovetan revolucian kalendaron”. Evidente, la reĝimo opiniis ke ĝi vivos longe, se konsideri ke la unua diferenco kompare kun la “pura” gregoria kalendaro okazus nur… en la jaro 2800 (estas klara la nur parada intenco de la soveta reformo; kaj cetere jam en 1940 la “soveta” kalendaro estis realisme forlasita).
En la religia medio, la ortodoksaj Eklezioj rusa, serba kaj de Jerusalemo daŭre sekvas la julian kalendaron (de tio naskiĝas la nuna diferenco de 13 tagoj inter la ortodoksaj religiaj festoj kaj tiuj de la aliaj kristanaj konfesioj).
Ankaŭ Esperanto estis koncernita de la malfruoj en la ĝenerala alpreno de la gregoria kalendaro: sufiĉas pensi je la naskiĝdato de la nova lingvo, kiu ordinare estas indikita kiel la 26-a de julio 1887, dato de publikigo de la “Unua Libro”; tamen, ĉar la libro estis publikigita en Varsovio, kiu tiam apartenis al la Rusa Imperio, la loka “rusa” dato estis alia, la 14-a de julio 1887:
https://eo.wikipedia.org/wiki/Unua_Libro
https://it.wikipedia.org/wiki/Unua_libro
Antonio De Salvo





15-10-2016 | Inserisci un commento | Torna all'indice


Nessun commento per questo post

Lascia il tuo commento

bl_form

Tutti i campi sono obbligatori.

Nome e Cognome:

eMail: (non sarà pubblicata)

Commento:

Per prevenire lo spamming ti chiediamo di rispondere a questa domanda:

3 + 2 = ?

 

Piedo
top
Il Pensiero sociale